Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies dostosowanych do indywidualnych preferencji użytkownika i pomagających przeprowadzić statystykę wizyt na stronie.

Mentions légales et conditions générales d'utilisation

All for Joomla All for Webmasters

Sidebar

Languages

Menu

assi

Streszczenie

 

 

« Intelektualiści dzielą się na dwie kategorie: takich, co nie dostali kopniaka w tyłek, i takich, co dostali kopniaka w tyłek. Ci drudzy są rozsądniejsi. »

JPG - 7.6 ko
Nagranie dvd spektaklu w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego zrealizowanego dla polskiej telewizji; jest to adaptacja inscenizacji prezentowanej w warszawskim Teatrze Narodowym, 2001 r.


Zgodnie ze swoim zwyczajem, Witold Gombrowicz sam napisał streszczenie trzech aktów swojego dramatu. Ten tekst - Komentarz - figuruje jako odautorska przedmowa w większości wydań Operetki:



 Akt I 

(Przed pierwszą wojną światową, coś tak około 1910 roku.)
Zblazowany birbant i lampart, hrabia Szarm, syn księcia Himalaj, planuje uwiedzenie Albertynki, cud dziewczynki. Ale jak nawiązać znajomość z Albertynką nie będąc jej «przedstawionym»? Szarm obmyślił następującą intrygę specjalnie sprowadzony złodziejaszek, młodu urwipołeć i wisus, zakradnie się do śpiącej na ławce Albertynki i coś jej zwędzi... portmonetkę, medalion... Wtedy Szarm złapie złodziejaszka i będzie mógł bez naruszenia savoir vivre’u przedstawić się cud dziewczynce.
Ale cóż to?! Albertynka wyczuła we śnie rękę złodziejaszka i zamarzyło jej się dotknięcie ie złodziejskie, lecz miłosne... nie do medalionu dobierające się, ale do ciała... I odtąd to dziewczę, podniecone, oczarowane, marzyć będzie o nagości... i w sen zapadać, by jeszcze raz doznać dotknięcia obnażającego...

JPG - 13.7 ko
Reżyseria Dorothée Sornique, Théâtre de de la Perce-Oreille, Francja, 2003 r.


Przekleństwo! Albowiem Szarm, wyfraczony hrabia, wstydzi się nagości, strój uwielbia! [...]


« Moda... Moda nie może iść przeciw czasowi
Moda jest czasem. Moda jest historią!
Czy ja się mylę może, kiedy mówię
Że moda jest historią?...! »

Ale któż to przybywa w odwiedziny z Paryża na zamek Himalaj? Sam słynny Fior, światowy mistrz i dyktator mody męsko-damskiej! Więc wielki bal ma się odbyć na zamku w połączeniu z rewią mód, na której to rewii mistrz ma lansować nowe swoje kreacje [...]
Hufnagiel, hrabia i koniarz, rad mu swoich udziela. Zaprośmy, mówi, gości do współpracy. Niechże to będzie maskarada, a ci, co zechcą uczestniczyć w turnieju mody, niech na strój przyszłości , przez siebie zaprojektowany, nałożą worek. Na dany znak worki opadną, jury rozda nagrody za najlepsze pomysły, a mistrz Fior, wzbogacony tymi ideami, ogłosi modę obowiązującą na najbliższe lata.

 

JPG - 14.2 ko
Wojciech Malajkat w roli Fiora. Reż.Jerzy Grzegorzewski, Warszawa, 2001 r.


Przekleństwo! Albowiem Hufnagiel wcale nie jest ani Hufnaglem , ani hrabią, ani koniarzem! Nie, to Józef, były kamerdyner księcia, zwolniony ongiś ze służby, teraz agitator i działacz rewolucyjny. Ha! ha! ha! Wprowadzony na zamek pod przybranym nazwiskiem przez Profesora-marksistę, ten zamaskowany terrorysta pragnie pod maską Balu Maskowego przemycić na zamek Modę bardziej krwawą. Strój bardziej okropny... chce zbuntować pucujące i glansujące obuwie Lokajstwo... on chce Rewolucji!...



Akt II 

(Bal na zamku Himalaj).
Przybywają w workach goście, mający uczestniczyć w konkursie na Nową Modę.
Szarm przyprowadza Albertynkę. Obładowana garderobą (bo Szarm, zamiast rozbierać, ubiera ją), a oczarowana jeszcze dotknięciem złodziejskim, wciąż zasypia... i o nagości śni... nagości sennie przyzywa...
A to do szału doprowadza Szarma i jego rywala, Firuleta. Szarm przybył na bal ze złodziejaszkiem na smyczy... czy dlatego, że chce mieć go na oku?... żeby złodziejaszek czegoś nie nazbroił?... [...]


« Bo i cóż by było, gdyby gmin odkhył, że nasza dupa taka sama?! »

Firulet, rywal, też złodziejaszka swego ma na smyczy.
Niezdolni sprostać sennemu wezwaniu Albertynki, Szarm i Firulet wyszydzają się wzajemnie i tragiczna żądza samounicestwienia doprowadza ich do pojedynku. Aż wreszcie, gdy Bal roztacza się w całym splendorze toalet i masek, zrozpaczeni rywale-impotenci spuszczają ze smyczy złodziejaszków: niech robią, co chcą, niech kradną, niech się dobierają!...
Zamęt. Panika. [...] Hufnagiel-koniarz-terrorysta rusza do galopu na czele Lokajstwa... Rewolucja.

JPG - 13.2 ko
Jerzy Różański jako Baron Firulet (z lewej) kontra Książe Himalaj (Ignacy Gogolewski), Warszawa, 2002


Akt III 

(Ruiny zamku Himalaj).
Rewolucja...
Wiatr Historii... [...]
Strój ludzki oszalał... Na wietrze, w blaskach błyskawic ukazują się najdziwniejsze przebrania: książę-lampa, proboszcz-kobieta, mundur hitlerowski, maska przeciwgazowa... Wszyscy się ukrywają i nie wie się, kim się jest
... Hufnagiel-Jeździec na czela Hufca Lokai galopuje w pogoni za faszystami i burżujami.
A mistrz Fior w przerażeniu i osłupieniu usiłuje wyznać się jakoś w tej nowej Rewii Mód. [...]


« Niegdyś lokajem ja byłem, a potem
Hufnaglem hrabią i jeźdźcem... »

Szarm i Firulet wchodzą łowiąc motyle, za nimi trumna, niesiona przez dwóch grabarzy. I opowiadają smutne swoje dzieje: wtedy, na balu, Albertynka zniknęła, odnaleźli tylko obfite resztki jej garderoby! A złodziejaszki też zniknęły. Więc, w przekonaniu że Albertynka została obnażona i zgwałcona i zbita, wybrali się w świat z tą trumną, by pogrzebać nagie ciało Albertynki.

JPG - 16.5 ko
Albertynka (Kinga Ilgner) w towarzystwie Księcia (I. Gogolewski) i Złodziejaszków, Warszawa, 2001 r.


Wówczas wszyscy składają do trumny swe klęski i swoje cierpienia. Lecz co to?! Ach, co to?! Gdy na koniec mistrz Fior przeklinając Strój ludzki i Modę, i Maski, gestem najwyższej rozpaczy składa do trumny świętą, zwykłą, na zawsze nieosiągalną Nagość ludzką...z trumny powstaje naga Albertynka!